موسیقی آرمانی - حمیدرضا پورعابدابیانه : حسین علیزاده در این مراسم با اشاره به شرایط موسیقی در ایران اظهار کرد: موسیقی در کشور ما همواره با دشواریها و فشارهای فراوانی روبهرو بوده است. ما در کشوری زندگی میکنیم که موسیقی برای حفظ جایگاه خود ناچار بوده مدام مبارزه کند. با این حال، وقتی به گذشته نگاه میکنیم، میبینیم که دانشگاه تهران و برخی مراکز فرهنگی چه جایگاهی داشتند و چگونه توانستند پژوهشگران و هنرمندانی از سراسر جهان را جذب کنند.
او با اشاره به استیون بلام، پژوهشگر آمریکایی، ادامه داد: بلام از آن دسته پژوهشگرانی نبود که با نگاهی استعماری به فرهنگهای دیگر بنگرد. متأسفانه در گذشته نمونههایی از این نگاه وجود داشته است؛ افرادی که تصور میکردند با ورود به کشورهای به اصطلاح «جهان سوم» میتوانند برای فرهنگ و موسیقی آن کشورها تعیین تکلیف کنند.
علیزاده افزود: اما استیون بلام چنین نبود. او با فروتنی، احترام و عشق به میان مردم آمد، با هنرمندان زندگی کرد و با آنها نشست و برخاست داشت و موسیقی را نه به عنوان موضوعی صرفاً برای مطالعه، بلکه به عنوان بخشی از زندگی انسانها درک کرد.
او با بیان اینکه امروز بسیاری از ما بلام را نه یک پژوهشگر خارجی، بلکه یکی از خودمان میدانیم، اظهار کرد: او موسیقی ایران را نه فقط با دانش، بلکه با احساس و شناخت درک کرد. کسانی که حقیقتاً شیفته موسیقی ایران شدند، تنها به نظریه و تاریخ آن توجه نداشتند، بلکه روح این موسیقی را نیز درک کردند.
علیزاده ادامه داد: در سالهای گذشته گاه شاهد بودیم که برخی نگاهها، آگاهانه یا ناآگاهانه، نوعی احساس خودکمبینی فرهنگی را ترویج میکردند؛ گویی برای اعتبار بخشیدن به داشتههای خود باید منتظر تأیید بیرونی باشیم. در حالی که پژوهشگرانی مانند استیون بلام هرگز چنین رویکردی نداشتند. آنها میدانستند که هر فرهنگی زبان و جهان خاص خود را دارد و هیچکس نمیتواند از بیرون برای آن نسخه بپیچد.
این هنرمند با اشاره به حضور پژوهشگران خارجی در ایران گفت: به یاد دارم زمانی که برخی از این پژوهشگران به ایران میآمدند، هنرمندان و استادان ایرانی با رویی گشاده از آنها استقبال میکردند. این استقبال از سر احترام متقابل بود؛ احترامی که نتیجه آن به شناخت بهتر موسیقی ایران در جهان انجامید.
او در ادامه با اشاره به رواج برخی رویکردهای صرفاً آکادمیک اظهار کرد: گاهی موسیقی از خودِ موسیقی جدا میشود. به نظر من موسیقی پیش از آنکه موضوعی برای تحلیل و طبقهبندی باشد، تجربهای انسانی و احساسی است. دانش و پژوهش اهمیت فراوان دارد، اما نباید خلاقیت را قربانی کند.
علیزاده با بیان اینکه گاه میان فضای دانشگاهی و زندگی واقعی هنرمندان فاصله وجود دارد، افزود: بسیاری از جوانان در دانشگاه چیزی میآموزند و در زندگی حرفهای خود با واقعیتی کاملاً متفاوت روبهرو میشوند. این شکاف تنها به موسیقی محدود نیست و در بخشهای مختلف جامعه دیده میشود.
او با بیان اینکه برای ایرانیان، استیون بلام یک «هموطن فرهنگی» است، گفت: کسی که با عشق و احترام به فرهنگ ایران نزدیک شد. هنر اساساً برای همین است؛ برای نزدیک کردن انسانها به یکدیگر. دولتها ممکن است اختلاف داشته باشند، اما ملتها و هنرمندان میتوانند با یکدیگر همدل باشند.
علیزاده ادامه داد: تجربه سفرها و همکاریهای متعدد به من نشان داده است که وقتی انسانها از مسیر هنر با یکدیگر ارتباط برقرار میکنند، مرزها معنای خود را از دست میدهند.
این آهنگساز در پایان تأکید کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری به این همدلی نیاز داریم. من معتقدم شجاعت یکی از مهمترین چیزهایی است که هنر به انسان میآموزد. به همین دلیل، پیش از هر چیز به هنرمندان برای ایستادگی و شجاعتشان درود میفرستم.
